De Gigabit Infrastructure Act (GIA) is een Europese verordening. Dat betekent dat de kernverplichtingen rechtstreeks gelden, maar dat Nederland wél nationale wet- en regelgeving nodig heeft om de GIA goed uit te voeren: denk aan het aanwijzen van toezichthouders, het inrichten van procedures, het maken van keuzes waar de GIA nationale invulling toestaat, en het laten aansluiten van bestaande Nederlandse regels op de nieuwe Europese verplichtingen. In de praktijk wordt dit uitgewerkt via de Uitvoeringswet gigabitinfrastructuurverordening en bijbehorende wijzigingen/uitwerking in het Nederlandse stelsel.
Voor partijen in de keten (gemeenten, projectontwikkelaars, VvE’s/woningcorporaties, netwerkaanbieders en aannemers) is dit relevant omdat de “Europese ambitie” pas echt werkbaar wordt als duidelijk is hoe Nederland het organiseert: welke informatie moet je aanleveren, welke termijnen gelden, welke uitzonderingen zijn er, welke instanties handhaven, en hoe verloopt bezwaar/geschilbeslechting. Daarbij gaat het niet alleen om graaf- en coördinatieregels, maar ook om gebouwgebonden aspecten (zoals in jullie eerdere pagina’s: nieuwbouw/ingrijpende renovatie en wat je in het gebouw moet voorbereiden). Nederland vertaalt dit in concrete juridische kaders en uitvoeringsafspraken die uiteindelijk bepalen wat er bij vergunningen, ontwerp, oplevering en beheer “normaal” wordt.
Hoewel de Gigabit Infrastructure Act (GIA) een Europese verordening is die direct bindend is voor alle lidstaten, vereist de praktische uitvoering in Nederland een stevige verankering in onze nationale wet- en regelgeving. De Nederlandse overheid werkt momenteel aan de Uitvoeringswet gigabitinfrastructuurverordening. Deze wet vormt de juridische brug tussen de Europese ambities en de dagelijkse praktijk van projectontwikkelaars, telecomaanbieders, VvE’s en gemeenten.
De komst van de GIA zorgt voor ingrijpende wijzigingen in bestaande Nederlandse kaders. De belangrijkste aanpassingen vinden plaats in de Telecommunicatiewet (Hoofdstuk 5a) en het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL). Waar voorheen richtlijnen vaak ruimte lieten voor interpretatie, stelt de nieuwe uitvoeringswet harde eisen aan de toegang tot fysieke infrastructuur en de coördinatie van civiele werken. Voor de bouwsector betekent dit dat de ‘digitale gereedheid’ van een gebouw voortaan een integraal onderdeel is van de vergunningverlening en technische oplevering.
Een cruciaal onderdeel van de Nederlandse uitvoering is de aanwijzing van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) als de centrale toezichthouder. De ACM krijgt de bevoegdheid om toe te zien op de naleving van de GIA-regels, geschillen tussen partijen te beslechten en waar nodig sancties op te leggen. Dit biedt marktpartijen de zekerheid dat er een onafhankelijke instantie is die toeziet op eerlijke toegang tot infrastructuur en het voorkomen van monopolies in nieuwbouw- en renovatieprojecten.
Het wetgevingstraject in Nederland bevindt zich momenteel in een gevorderd stadium. Na een uitgebreide internetconsultatie, waarbij diverse marktpartijen hun zienswijze hebben gegeven, ligt het dossier nu bij de Raad van State voor advies. Ondanks dat de volledige nationale wetgeving nog in de afrondende fase zit, is de Europese verordening al van kracht. Dit betekent dat partijen die nu starten met de planning van projecten die na 12 februari 2026 een vergunning aanvragen, al direct rekening moeten houden met de GIA-normen om vertragingen of afwijzingen van bouwvergunningen te voorkomen.
Bekijk de officiële status via de Wetgevingskalender van de Overheid of raadpleeg de afgeronde Internetconsultatie voor de volledige conceptteksten en impactanalyses.
Nederland heeft de concept-uitvoeringswet eerder via internetconsultatie gepubliceerd inclusief toelichting en documenten. Dat geeft context over wat er verandert en voor wie het belangrijk is:
Voor een beknopte duiding vanuit de telecomsector (wat de GIA beoogt en dat NL met een uitvoeringswet aan de slag gaat) kun je verwijzen naar:
Integrio heeft zich voorgenomen om een drijvende kracht te worden in het proces rondom de implementatie van de GIA. Hiervoor zijn we in gesprek met telecom-aanbieders, projectontwikkelaars, VvE’s, woningcorporaties en gemeenten om samen een standaard te bepalen die we dan later als norm kunnen gaan vastleggen. We zijn op zoek naar partijen die hier over mee willen praten.
Geïnteresseerd? Neem contact met ons op via gia@integrio.nl: